Twentse Erven in 2015

De TE-banier in ochtendschemering - foto TE 2015
De TE-banier in de ochtendmist

Het tweede levensjaar van de jonge Twentse boerderijenstichting is achter de rug en dus is er alle reden voor een kleine terugblik.

Het is op verschillende manieren vast te stellen dat er veel belangstelling bestaat voor de historische boerderijen en erven in Twente. In het afgelopen jaar uitte zich dat onder meer door een flinke aanwas van geïnteresseerden. In 2015 is het aantal mensen dat zich heeft aangemeld om op de hoogte te worden gehouden van het werk van Twentse Erven ruim verdubbeld. Het ging van krap 250 naar een dikke 500 (inmiddels ruim 600). Er zijn er zo'n 180 boerderijeneigenaren en/of -bewoners genoteerd en ook in de kring van gemeentelijke ambtenaren blijkt er veel belangstelling te bestaan: alle 14 Twentse gemeenten zijn ruimschoots vertegenwoordigd in het bestand van geïnteresseerden.
Verheugend is dat Twentse Erven inmiddels mag rekenen op een nog steeds groeiend aantal donateurs. Aan het eind van het jaar waren het er 58. Voor de continuïteit van het werk van de stichting is dat erg belangrijk.
Kortom: het jaar 2015 zag er goed uit!

Subsidies

Ruim 20 boerderijen hebben kunnen profiteren van de in het kader van het project Buurten in Twente beschikbaar gestelde provinciale subsidies voor herstel- en onderhoudswerkzaamheden. Het betrof kleine opknapwerkzaamheden, zoals het repareren van het dak, het herstellen van metselwerk, het vernieuwen van deuren, kozijnen en ramen: allemaal noodzakelijk voor het onderhoud en daarmee de instandhouding van de oude boerenhuis en de bijgebouwen. Het ging weliswaar om relatief kleine subsidiebedragen, zeker gerekend naar de totale kosten die voor de bouwwerkzaamheden moesten worden gerekend, maar "de hefboom" bleek goed te werken. Zo zelfs dat er ook in 2016 weer een vergelijkbare regeling in het leven is geroepen.
Op de website is een aantal voorbeelden van uitgevoerde werkzaamheden te vinden. Klik hier.

Activiteiten

De aftrap van de activiteiten die in 2015 door Twentse Erven zijn georganiseerd werd gegeven door middel van een bijeenkomst gehouden in januari op Erve Deperman in Reutum met ongeveer 40 boerderijeigenaren. Het ging daarbij vooral om elkaar te informeren, bruikbare tips uit te wisselen en ook over hobbels in de praktijk van herbestemming en verbouw.  Drie voordrachten van deskundige erfgoedhoeders – Adriaan Velsing, Arie Schuilenborg en Anneke Coops – en een paar verhalen uit de praktijk gaven de deelnemers de benodigde inspiratie. Belangrijk was ook dat men elkaar leerde kennen en van elkaar kon leren. De naam Ambassadeurs Twentse Erven is in Reutum ontstaan. En ook het boekje Behoud het Twentse erf (een stappenplan bij herbestemming van agrarisch erfgoed) is een voortbrengsel van deze vruchtbare bijeenkomst. Klik hier voor het complete verslag.

Andere, meer procedurele aspecten kwamen aan de orde in een mini-symposium met een 25-tal gemeentelijke ambtenaren met monumenten en ruimtelijke ordening in hun portefeuille. Twentse Erven bracht ze bij elkaar in juni, ook op Erve Deperman en daagde ze uit met de vraag of het behoud van het agrarisch erfgoed bij de Twentse gemeenten wel in goede handen was. Het leverde een geanimeerde discussie op over de rol van de betrokken ambtenaar in de relatie met de boerderijeigenaar. De uitspraak: "wij creëren groene golven in de procedure" typeerde de vooral positieve gerichtheid. De inspiratie kwam van buiten de provincie: uit de gemeente Westerveld in Drenthe. Voormalig wethouder Anry Kleine Deters leidde het gesprek. Zie voor het volledige verslag, compleet met de voordrachten van Bernard Stikfort, erfgoedadviseur Westerveld) en Afke Draijer directeur Monumentenwacht (over de nieuwe Erfgoedwet), de website (klik hier).

Ook in juni werden de buurtgidsen gepresenteerd. In het kader van het project Buurten in Twente was een geografische verdeling gemaakt in zes buurten, in feite een clustering van enkele gemeenten. In elke buurt zijn één of twee vrijwilligers actief. Zij zetten zich onder meer in voor het in kaart brengen van karakteristieke historische boerderijen en erven, op te nemen in de in ontwikkeling zijnde Digitale Ervenkaart. Ook kan de boerderijeigenaar bij hen terecht met eventuele vragen over de eigen boerderij. De volledige lijst van buurtgidsen is te vinden op deze website, compleet met contactgegevens.

In september was het weer tijd voor de Twentse Ervendag, de derde inmiddels. 10 boerderijen deden er deze keer mee. Het aantal bezoekers overtrof voorgaande jaren en op een aantal erven was het dan ook flink druk. De Twentse Ervendag is zo langzamerhand een bijna niet meer weg te denken evenement geworden. De trotste eigenaren vertellen over de geschiedenis van de boerderij en over de plannen voor de toekomst. Er is een grote verscheidenheid van aanpak: een woonhuis dat aan alle moderne eisen voldoet, een smaakvolle horecavoorziening in combinatie met jongveestallen, een zorgcentrum in ontwikkeling. Maar ook een goed geconserveerd boerderijtje waar je je in de vorige eeuw zou kunnen wanen. Alle getoonde locaties dragen bij aan het beeld van een veranderend buitengebied. Zie de foto-impressie op deze website.

De maand december stond in het teken van de afronding van het project Buurten in Twente. De gedeputeerde voor cultuur Hester Maij kwam op bezoek om te horen hoe het allemaal verlopen was. Twentse Erven kon voor haar alvast een tipje van de sluier oplichten van de Digitale Ervenkaart, een verzameling van historische boerderijen, compleet met een beschrijving en voorzien van fraaie foto's. Het verslag van de ontmoeting met de gedeputeerde is te vinden op de website.
Ook in december kwam het boekje Buurten in Twente, Verhalen achter de niendeure uit. Een verzameling verhalen opgetekend door Gerrit Dannenberg en voorzien van sfeervolle foto's. Het boekje werd gepresenteerd in het gemeentehuis van Losser aan alle betrokken eigenaren en buurtgidsen. Voor het bestellen van een exemplaar, klik hier.

Overige activiteiten

In juni was Twentse Erven aanwezig met een (gedeelde stand) op de tweejaarlijkse Restauratiefair in Hengelo op Erve Woldhuis. Dat bood een mooie gelegenheid om een grote groep mensen in contact te brengen met het werk van de stichting; de fair trok ongeveer 6500 bezoekers. Ook was Twentse Erven aanwezig op de open tuinendag van Erve Odinc in Elsen bij Markelo.

In Diepenheim vond begin juli de bijzondere theatervoorstelling Mansholt plaats. Twentse Erven had voor haar donateurs een flink aantal kaarten weten te bemachtigen (voor de warmste dag van jaar…). Op een prachtige locatie, de boerderij Hof Kagelink bij Diepenheim bood dit bijzondere toneelstuk een intrigerende kijk op het leven van de voor de naoorlogse ontwikkeling van het boerenbedrijf zo belangrijke man.

Veel mensen kwamen af op de door Ribo in november/december aangeboden cursus Boerderij en Boerenerf. Die voor boerderijeigenaren niet te missen cursus over bouwkundige en onderhoudsaspecten van het oude boerenhuis werd gegeven door Arie Schuilenborg van Monumentenadvies Oost. De belangstelling bleek zo groot dat een tweede editie wordt gehouden in januari/februari 2016.

Ook in december werd de 32ste Twentse Midwinterhoornwandeling in Geesteren georganiseerd. Twentse Erven was aanwezig met een informatiestand.

Publiciteit

De aandacht voor de historische boerderijen en erven is ongetwijfeld mede aangewakkerd door de verschillende artikelen die over boerderijen zijn geschreven en waarin Twentse Erven uitgebreid genoemd werd: in TCTubantia, in 'n Bodbreef, in het blad Landgoed en in Monumentaal. De TE-nieuwsbrief is vijf keer verstuurd en ook het groeiend verkeer op Twitter en Facebook hielpen om het belang van het behoud en de herbestemming van de historische boerderijen te benadrukken.
De website van Twentse Erven, het verzamelpunt van al die informatie, werd per maand gemiddeld zo'n 600 keer bezocht. Er waren nogal wat mensen die met gerichte vragen kwamen. Vragen over de betekenis van de in Twente voorkomende geveltekens, over de toepassing van streekeigen bouwmaterialen, over bestemmingsplannen en natuurlijk heel belangrijk: over financierings- en subsidiemogelijkheden. In al die gevallen kon Twentse Erven zelf de vragen beantwoorden of in enkele gevallen doorverwijzen naar deskundige en nuttige instellingen.

Betrokken mensen

Bestuur, vrijwilligers, provincie, gemeentelijke overheden en betrokken professionele organisaties hebben zich ingezet om al deze activiteiten tot een goed resultaat te brengen. Uiteraard samen met de donateurs, de vele boerderijeigenaren en de bezoekers en deelnemers. In het afgelopen jaar is zonneklaar gebleken dat velen die inzien dat het belangrijk is om het Twents agrarisch erfgoed te behouden, de weg naar de stichting hebben weten te vinden.

Ewoud van Arkel -  februari 2016

Ga terug